A e dinit se larja menjëherë e dhëmbëve pas çdo vakti mund t’i dëmtojë?
Shumë njerëz mendojnë: “Sa më shpejt t’i laj dhëmbët pas ngrënies, aq më mirë.” Por nga këndvështrimi stomatologjik kjo nuk vlen gjithmonë, sidomos pas ushqimeve ose pijeve acidike.
Kur konsumoni gjëra si agrume, lëngje frutash, pije të gazuara, verë, uthull, ose snacks të tharta, pH në gojë bie dhe smalti zbutet përkohësisht. Në këtë moment, nëse lani dhëmbët menjëherë, furça mund të “gërryejë” sipërfaqen e zbutur të smaltit dhe të rrisë konsumimin e tij me kalimin e kohës.
Çfarë thonë burimet dhe studimet?
Udhëzimet për publikun e gjerë shpesh rekomandojnë të prisni rreth 30-60 minuta, ose deri në 1 orë, pas konsumit të ushqimeve dhe pijeve acidike, që pështyma të neutralizojë acidin dhe smalti të forcohet sërish.
Studimet in situ, në kushte afër reales në gojë, tregojnë se smalti i ekspozuar ndaj acidit është më i ndjeshëm ndaj abrazionit nga furça sesa smalti normal.
Pra, kur është problem larja menjëherë pas vakti?
Kryesisht kur vakti është acidik. Jo çdo ushqim krijon të njëjtin risk. Problemi rritet pas:
- Pijeve të gazuara, energjike ose sportive
- Agrumeve si portokall, limon dhe grejp, si edhe lëngjeve të tyre
- Ushqimeve të tharta, uthullës dhe turshive
- Verës dhe disa pijeve alkoolike acidike
Çfarë të bëni në vend të larjes menjëherë?
Nëse sapo keni ngrënë ose pirë diçka acidike:
- Shpëlani gojën me ujë, ose pini pak ujë, për të ulur aciditetin.
- Prisni 30-60 minuta, ose 1 orë, dhe pastaj lani dhëmbët.
- Nëse keni nevojë për freski, përdorni çamçakëz pa sheqer për të rritur pështymën, e cila ndihmon neutralizimin.
- Kur lani dhëmbët, përdorni furçë të butë dhe presion të lehtë, sepse presioni i madh rrit abrazionin.
Po nëse nuk mund të pres fare?
Nëse jeni në lëvizje dhe duhet patjetër:
- Lani dhëmbët shumë butë, me furçë soft
- Shmangni lëvizjet agresive horizontale
- Zgjidhni si alternativë më të mirë ujë dhe çamçakëz pa sheqer, pastaj larjen bëjeni më vonë
Rasti i veçantë: pas të vjellave ose refluksit
Pas të vjellave ose refluksit acid mos lani dhëmbët menjëherë. Acidi gastrik është shumë agresiv. Shpëlani me ujë dhe prisni përpara larjes. Ky është një nga rastet ku ne insistojmë më fort për pritjen.
Përfundim klinik
Larja e dhëmbëve është thelbësore, por koha ka rëndësi. Pas ushqimeve dhe pijeve acidike, larja menjëherë mund të rrisë konsumimin e smaltit me kalimin e kohës. Praktika më e sigurt është: ujë tani, larje pas 30-60 minutash ose 1 ore.
